Düzenli bahşiş alan çalışanlar için kritik karar: SGK bildirimi zorunlu

Sosyal Güvenlik Başuzmanı İsa Karakaş, düzenli ve sürekli ödenen bahşişlerin SGK’ya bildirilmemesi halinde işverenlerin idari para cezasıyla karşılaşabileceği ve asgari ücret desteğini kaybedebileceği uyarısında bulundu.

Yargıtay’ın düzenli olarak ödenen bahşişleri ücret kapsamında değerlendiren kararı, özellikle restoran, kafe, otel ve turizm sektöründeki çalışanların kıdem tazminatı ve fazla mesai hesaplarını etkiliyor. Buna göre, süreklilik gösteren bahşişlerin, somut olayın şartlarına göre ücretin bir parçası kabul edilerek kıdem tazminatı hesabında dikkate alınması mümkün olacak.

Fazla mesai hesaplamasında ise garanti ücret ile bahşiş için farklı katsayı uygulanacak. Garanti ücret 1,5 katsayısıyla hesaplanırken, bahşiş kısmı 0,5 katsayısıyla değerlendirilecek.

BAHŞİŞLER KIDEM TAZMİNATINA DAHİL EDİLECEK

Sosyal Güvenlik Başuzmanı ve Türkiye Gazetesi Yazarı İsa Karakaş, Yargıtay kararının özellikle hizmet sektörünü ilgilendirdiğini belirtti. Karakaş, yerel mahkemenin kıdem tazminatı hesabında bahşişleri dikkate almaması üzerine Yargıtay’ın kararı bozduğunu ve işçilere sürekli ödenen bahşişlerin tazminat hesabında ücret gibi değerlendirilmesi gerektiğine hükmettiğini söyledi.

SGK'YA BİLDİRİLMEYEN BAHŞİŞE CEZA

Karakaş, bahşişlerin SGK’ya bildirilmemesi halinde işverenlerin hem idari para cezası hem de asgari ücret desteğinin kaybedilmesi gibi yaptırımlarla karşılaşabileceğini ifade etti.

Karakaş, işçilere ödenen bahşişlerin SGK priminden istisna olmadığını ve sigorta primine esas kazanç hesabına dahil edilmesi gerektiğini belirtti.

Bahşişlerin SGK’ya bildirilmemesi durumunda, örneğin 3 bin 400 liralık bir bahşişin bildirilmemesi halinde, iş yerindeki işçi sayısından bağımsız olarak işletmenin yararlandığı asgari ücret desteğinin tamamının iptal edilebileceğini belirten Karakaş, ödenen desteğin de faiziyle geri alınabileceğini söyledi.

Karakaş ayrıca, bahşişin kaç ay boyunca SGK’ya bildirilmediğine bağlı olarak her ay için 66 bin lirayı aşan idari para cezası uygulanabileceğini, kayıt teftişi yapılması halinde cezaların daha da artabileceğini ifade etti.

FAZLA MESAİ HESABINDA FARKLI KATSAYI

Düzenli bahşişlerin kıdem tazminatı hesabına dahil edilmesi gerektiğini belirten Karakaş, fazla mesai hesaplamasında ise maaş ve bahşiş için farklı katsayı uygulanacağını söyledi.

Karakaş, garanti ücretin fazla mesai hesabında 1,5 kat üzerinden değerlendirileceğini, bahşiş kısmının ise 1,5 yerine 0,5 katsayısıyla hesaplanacağını ifade etti.

BAHŞİŞLER EMEKLİLİK MAAŞINI DA ETKİLEYECEK

Düzenli bahşişlerin ücret olarak kayıt altına alınarak SGK’ya bildirilmesinin çalışanların sosyal güvenlik hakları açısından da önem taşıdığını belirten Karakaş, bu sayede bahşişlerin de maaşa dahil edilerek SGK’ya bildirileceğini söyledi.

Karakaş, bunun çalışanların emeklilikte alacağı maaşın yükselmesine katkı sağlayacağını belirterek, bahşişlerin artık lütuf, hediye veya yardım değil, doğrudan ücret olarak değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

BAHŞİŞ ASGARİ ÜCRETİN ALTINDA KALAMAYACAK

Bahşiş sistemiyle çalışanların ücretlerinin asgari ücretin altında olamayacağını vurgulayan Karakaş, işverenin çalışanla yalnızca bahşiş üzerinden anlaşması ve bahşiş tutarının asgari ücretin altında kalması halinde, aradaki farkın işveren tarafından tamamlanarak SGK’ya bildirilmesi gerektiğini söyledi.

Karakaş, Yargıtay kararının bahşişlerin kıdem tazminatına dahil edilmesi ve fazla mesai hesabındaki uygulamayı netleştirdiğini belirtti.

Bahşişlerin SGK’ya bildirilmesi konusunda da 5510 sayılı yasada yasal açıklık bulunduğunu ifade eden Karakaş, SGK primine dahil edilmeyen ödemelerin kanunda tek tek sayıldığını, bahşişin ise istisna kapsamında bulunmadığını belirtti.

Bu kapsamda işverenlerin her ay çalışanlara verilen bahşişleri toplayarak işçilerin payına düşen kısmı ücretlerine eklemesi ve SGK’ya bildirmesi gerektiğini söyledi.