İzmir’de 27 yıllık sosyal demokrat yerel yönetimlerde yapılanlar ve yapılamayanlar

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay’ın AK Parti’ye katılması şüphesiz son çeyrek yüzyılın siyaset alanındaki en önemli gelişmesi oldu.
Öyle ki olay sadece Türkiye’de değil tüm dünyada yankı uyandırdı. Avrupa’nın en büyük gazetelerinde manşet oldu.
AK Parti 2001’de kuruldu, 2002 Aralık ayında genel iktidarı kazandı. 2004 yerel seçimlerinden sonra da Türkiye’nin her yerinde büyük şehirlerde yerel iktidarları da aldı. Ama İzmir’de değil. 
Tugay’ın AK Parti’ye katılmasıyla bu durum değişti. AK Parti’nin İzmir yerel iktidarında nelerin olumlu ya da olumsuz anlamda değişeceğini görmek için zamana ihtiyaç var.
Ama Ahmet Piriştina’nın 1999 yerel seçimlerini DSP’den kazanmasıyla başlayan ve 27 yıl kesintisiz devam eden İzmir’deki yerel sosyal demokrat iktidarında nelerin yapıldığına ya da yapılamadığına bakmakta yarar var.

*
Piriştina 1999 Mart ayında Demokratik Sol Parti’den İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı olduğunda İzmir’de Büyük Kanal Projesi boruları ancak Konak Meydanı’na ulaşmıştı.
Konak Meydanı’ndaki İzmir Büyükşehir Belediye binasının batısında bir kilometre bile Büyük Kanal borusu yoktu.
Çiğli’deki arıtma tesislerinde sadece 1 faz çalışıyordu. Körfez’in batı kanadının tamamına o dev borular döşenerek Büyük Kanal tamamlandı ve 2002’de hizmete girdi. 
Ayrıca 1 fazın yanına 3 faz daha yapıldı. Dördüncü fazın temelini Tunç Soyer atmıştı, Cemil Tugay tamamlayarak hizmete açtı. Ayrıca beşinci fazın da çalışmaları başladı. Dünyanın en büyük çevre projesi İzmir’de 24 yıldır hizmet veriyor.
TÜİK verilerine göre İzmir, Avrupa Birliği standartlarında arıtma sayısı, kişi başına düşen atık su arıtma miktarı ve AB standartlarında arıtım oranı ile Türkiye’de ilk sırada yer alıyor. 

*
Ahmet Piriştina göreve geldiğinde İzmir’de hizmet veren 1 metre metro ya da raylı sistem yoktu. Ege Üniversitesi önü ile Üçyol arasındaki Metro’nun inşaatı tamamlanmıştı. Ama merdivenleri yoktu. Piriştina merdivenleri tamamlayarak İzmir’in ilk metrosunu hizmete açtı.
Daha sonra Aziz Kocaoğlu, hattı Üçyol’dan Üçkuyular’a kadar uzattı. Kocaoğlu Metro’yu Narlıdere’ye kadar uzatacak çalışmaları da başlattı. Tunç Soyer tamamladı.
Ahmet Piriştina, Aliağa ile Menderes arasındaki demiryolu hattını Metro standartlarına çıkaracak projeyi hazırladı. Ama kredi bulamadığı için yapamadı. Aziz Kocoğlu belediyenin öz kaynaklarıyla projeyi tamamladı. Daha sonra projeyi Selçuk’a kadar uzattı.
Üçkuyular’dan Halkapınar’a kadar olan tramvay projesi Kocaoğlu döneminde tamamlandı. Alaybey’den Bostanlı’ya kadar olan bölüm de tamamlandı. Tunç Soyer de tramvayı Bostanlı’dan Çiğli’ye uzattı.
Tunç Soyer, Üçyol’dan Buca’ya metroyu uzatacak projeyi başlattı. Cemil Tugay sürdürüyor. Tugay ayrıca Metro’yu Gaziemir’deki Fuar Alanı’na uzatacak projeyi de başlattı.
Sonuç olarak sosyal demokrat belediye başkanları 11 kilometre inşaat halinde aldıkları metro ve raylı sistem hattını 190 kilometreye çıkardı. Yani sosyal demokratların iktidarda olduğu her yıl İzmir’de 7 kilometre raylı sistem tamamlanarak İzmirlilerin hizmetine sunuldu. Devam eden Üçyol Buca ve Gaziemir Fuar hatları tamamlandığında İzmir 18 kilometre daha raylı sistem kazanacak.

*
Dünyanın en büyük spor organizasyonu olan Üniversiade 2005 yılında İzmir’de yapıldı.
Avrupa’nın en nitelikli konser salonlarından biri (Ahmet Adnan Saygun) İzmir’de. 
Türkiye’nin en modern buz sporları salonu, en büyük doğal yaşam parkı İzmir’de. 
Türkiye’nin en büyük fuarı (İEF) İzmir’de. 
Dünyanın önde gelen kredi derecelendirme kuruluşları Moody’s ve Fitch; İzmir Büyükşehir Belediyesi’ne yatırım yapılabilir seviyesinin en üst basamağı olan ‘AAA’ ulusal derecelendirme notunu uzun yıllardır veriyor.
 Kişi başına düşen gelir Türkiye ortalamasında 10 bin dolar bile değilken, İzmir’de 17 bin doların üstünde. 
İzmir dünyanın ilk CittaSlow Metropolü ilan edildi. Yaşar Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Rıza Karacan’ın üniversitelerde okutulmak üzere kaleme aldığı 708 sayfalık “Çevre Ekonomisi ve Politikası” isimli kitabındaki verilere göre de Türkiye’nin yaşam kalitesi en yüksek kentinin İzmir olduğu vurgulandı. İzmir işte bütün bu veriler nedeniyle geçen yıl dünyanın en prestijli ödüllerinden biriyle taçlandı. 
Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi “2022 Avrupa Ödülü”nü İzmir’e verdi.   

*
Peki bu 27 yılda yapılmayanlar yok mu? Çok var.
Büyük Kanal Projesi’ni İzmirlilerin devasa kaynakları harcandığı halde İzmir Körfezi bir türlü temizlenemedi. Kokunun yanı sıra balık ölümleri de zaman zaman devam ediyor.
Ayrık sistem kanal sistemi tamamlanamadı. Aşırı yağmurlu havalarda kanalların kapasitesi yetmediği için savaklardan Körfez’e deşarj devam ediyor.
Şehir merkezindeki trafik sorununun çözümünde kayda değer ilerleme sağlanamadı. Hatta trafik sorunu tüm ilçelere yayıldı.
Otopark sorununun çözümünde hemen hemen hiçbir adım atılmadı.
Ciddi bir deprem riski altında bulunan İzmir’de kent yenileme çalışmaları “Devede kulak” bile denemeyecek seviyede kaldı. Daha da vahimi İZBETON Kooperatif skandallarıyla halkın kent yenileme sisteminde belediyeye olan güveni yerle bir edildi.
İzmir’in katı atık sorunu çözülemedi. Her an patlama tehlikesi olan Harmandalı kentin en büyük çöp depolama alanı olmaya devam ediyor.
Belediyede gelir gider dengesi alt üst oldu. İhtiyacın iki katı personel ve yüksek maaşlar nedeniyle belediyenin öz kaynaklarıyla iş yapma kapasitesi kalmadı.
Hilton Oteli gibi, Basmane Çukuru gibi kentin merkezindeki devasa alanlar mezbelelik halinde kaldı.

*
İzmir’de sosyal demokrat yerel yönetimlerde çok ciddi işler yapıldı. Ama bir o kadar da yapılamayanlar var.  
Son 27 yılda yapılanlar ve yapılamayanlar genel yönetime muhalif yerel yönetimlerin çalışmasıydı.
Şimdi İzmir’de AK Parti’nin yerel yönetim dönemi başladı. İşin siyasi bölümündeki tartışmalar elbette daha uzun süre devam edecek. 
Ama şurası kesin ki, İzmir’de yerel yönetimde iktidarda olmak AK Parti için en büyük sınav olacak.