Meme kanserinde erken tanı hayat kurtarıyor: Bu belirtileri göz ardı etmeyin

Manisa Celal Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesi Radyasyon Onkolojisi Uzmanı Prof. Dr. Ömür Karakoyun Çelik, Meme Kanseri Farkındalık Ayı dolayısıyla yaptığı açıklamada, ailesinde meme kanseri öyküsü bulunmayan kadınların da hastalık riski taşıdığına dikkat çekti. Meme kanserinin yıllar içerisinde biriken genetik değişiklikler ve çeşitli etkenlerle gelişebildiğini belirten Çelik, erken tanı için yaşa ve kişisel risk durumuna uygun mamografi taramalarının aksatılmaması gerektiğini vurguladı.

Vücutta her gün milyarlarca hücrenin yenilendiğini belirten Prof. Dr. Ömür Karakoyun Çelik, bu süreçte DNA'da oluşan hataların çoğunun onarım mekanizmaları ve bağışıklık sistemi tarafından kontrol edildiğini ifade etti. Ancak bazı hücrelerin zamanla yeni genetik değişiklikler kazanarak bu denetimden kaçabildiğini kaydeden Çelik, kontrolsüz hücre çoğalmasının kanser gelişiminde etkili olduğunu söyledi.

Kanserin tek bir nedene bağlı olarak ortaya çıkmadığını dile getiren Çelik, genetik değişiklikler, çevresel etkenler, hormonal faktörler ve bağışıklık sistemi ile tümör hücreleri arasındaki etkileşimin hastalığın gelişiminde rol oynayabildiğini belirtti. Meme kanserinin erken evrede ve belirti vermeden tespit edilebilmesi için düzenli taramaların önemine işaret etti.

"Vücudumuzdaki değişiklikleri önemsemeliyiz"

Kanser riskini tamamen ortadan kaldırmanın her zaman mümkün olmadığını belirten Çelik, korunma ve erken tanı için değiştirilebilir risk faktörlerinin azaltılması, ailedeki kanser öyküsünün bilinmesi ve taramaların düzenli yapılması gerektiğini söyledi.

Erken teşhisin önemini vurgulayan Çelik, "Meme kanserinden korunmak önemlidir; ancak hastalık geliştiğinde onu mümkün olan en erken evrede yakalamak hayat kurtarabilir. Sağlık, vücudumuzun her gün yeniden kurduğu hassas bir dengedir. Bu dengeyi anlamak, korumak ve hastalıkları erken fark etmek bizim elimizdedir" ifadelerini kullandı.

Sağlıklı yaşam alışkanlıkları riski azaltmada önemli

Bağışıklık sisteminin anormal hücrelerin kontrol altında tutulmasında da görev aldığını belirten Çelik, yetersiz uyku, uzun süreli fiziksel ve psikolojik stres, dinlenme eksikliği ve ağır enfeksiyonların bağışıklık sisteminin işleyişini etkileyebileceğini kaydetti. Ancak bu durumların tek başına meme kanserine neden olduğunu söylemenin bilimsel açıdan doğru olmadığını vurguladı.

Sigara dumanındaki kanserojen maddelerin DNA hasarına yol açabildiğini, alkol tüketiminin de meme kanseri riskini artırdığının bilimsel olarak gösterildiğini belirten Çelik; yeterli uyku, düzenli fiziksel aktivite, dengeli beslenme, sigaradan uzak durma ve alkol tüketimini sınırlandırmanın sağlıklı yaşam açısından önem taşıdığını ifade etti.

Kanserin sağlıklı yaşam süren kişilerde de görülebileceğini hatırlatan Çelik, "Kanser olmak, kişinin kendisine yeterince iyi bakmadığı veya bağışıklığının zayıf olduğu anlamına gelmez" dedi.

Baba tarafından gelen aile öyküsü de önemli

Meme kanserinin kadınlarda en sık görülen kanser türlerinden biri olduğunu belirten Çelik, yaş, hormonal faktörler, yaşam biçimi, çevresel etkenler ve genetik yatkınlığın hastalığın gelişiminde rol oynayabildiğini söyledi.

Anne, kız kardeş, teyze veya anneanne gibi yakınlarında meme kanseri bulunan kadınların aile öyküsünün dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini belirten Çelik, baba tarafından gelen kanser öyküsünün de aynı derecede önem taşıdığını vurguladı.

BRCA1 ve BRCA2 genlerindeki kalıtsal hastalık yapıcı değişikliklerin meme kanseri riskini önemli ölçüde artırabildiğini aktaran Çelik, meme kanserlerinin yaklaşık yüzde 5-10'unun doğrudan genetik yatkınlıkla ilişkili olduğunu kaydetti. Ailesinde birden fazla meme veya yumurtalık kanseri vakası bulunan, özellikle genç yaşta kanser tanısı almış yakınları olan kadınların genetik danışmanlık açısından değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Ailede kanser görülmemesi güvence sağlamıyor

Ailesinde meme kanseri öyküsü olmayan kadınların da hastalıkla karşılaşabileceğini belirten Çelik, meme kanseri tanısı alan kadınların büyük bölümünün ailesinde belirgin bir meme kanseri geçmişi bulunmadığına dikkat çekti.

Bilinen risk faktörleri bulunmayan kadınlarda da meme kanserinin gelişebileceğini vurgulayan Çelik, ailede kanser vakası olmamasının hastalığa karşı güvence oluşturmadığını belirterek her kadının kendi meme sağlığını takip etmesi gerektiğini söyledi.

"Erken tanı hayat kurtarır"

Meme kanserinin tedavisinde cerrahi, radyoterapi ve sistemik tedavi yöntemlerinin kullanıldığını belirten Prof. Dr. Karakoyun Çelik, hastalığın erken evrede belirlenmesinin tedavi başarısını artırabildiğini, memenin korunmasına ve daha sınırlı tedavi seçeneklerinin uygulanmasına olanak sağlayabildiğini ifade etti.

Kadınların memelerinin normal görünümünü ve yapısını tanımasının önemine değinen Çelik, yeni ortaya çıkan kitle, meme başından kanlı akıntı, meme başında içeri dönme veya açıklanamayan değişiklikler fark edildiğinde vakit kaybetmeden hekime başvurulması gerektiğini söyledi.

Mamografinin henüz elle hissedilemeyecek kadar küçük tümörlerin tespit edilmesine yardımcı olabildiğini belirten Çelik, taramaların yaşa ve kişisel risk durumuna göre planlanması gerektiğini kaydetti. Türkiye'deki ulusal tarama programı kapsamında 40-69 yaş arasındaki kadınlara iki yılda bir mamografi önerildiğini hatırlatan Çelik, yüksek risk grubundaki kadınlarda taramaların daha erken yaşta başlatılabildiğini ve farklı görüntüleme yöntemleriyle desteklenebildiğini sözlerine ekledi.