Miryokefalon Kalesi Çivril’de bulundu: 850. yıl öncesi dikkat çeken keşif

Miryokefalon Zaferi’nin 850. yılı öncesinde tarih araştırmalarına ışık tutacak önemli bir gelişme yaşandı. 1176 Derneği Başkanı Doç. Dr. İbrahim Balık ile Prof. Dr. Hasan Kara, yıllardır yeri tartışılan ve kaynaklarda “yıkık ve virane” olarak geçen Miryokefalon Kalesi’nin Denizli’nin Çivril ilçesinde tespit edildiğini açıkladı.

Denizli Gazeteciler Cemiyetinde düzenlenen basın toplantısında konuşan Prof. Dr. Hasan Kara, Miryokefalon Savaşı’nın nerede yapıldığına ilişkin tartışmaların temel noktalarından birinin kalenin bugüne kadar bulunamamış olması olduğunu söyledi. 1176 Derneği olarak yaklaşık 10 yıldır bölgede arazi çalışmaları yaptıklarını belirten Kara, araştırmalar sonucunda Çivril’de önemli bulgulara ulaştıklarını ifade etti.

Kara, Bizans tarihçisi Honazlı Niketas’ın aktarımlarından yola çıkarak ordunun Honaz’dan Dinar yönüne ilerlediğini, Homa’ya ulaştıktan sonra yıkık Miryokefalon Kalesi’nin yanından geçerek yaklaşık 10 mil uzunluğundaki bir vadiye girdiğini anlattı. Bu tanımlamaların Kufi Vadisi ile örtüştüğünü belirten Kara, kalenin de vadinin girişinde aranması gerektiği düşüncesiyle çalışma yürüttüklerini söyledi.

150 dönümü aşan yerleşim alanı

Araştırmalar kapsamında Çivril’de Koçak ve Işıklı mahalleleri arasında, ova seviyesinden yaklaşık 100-120 metre yüksekte geniş bir yerleşim alanının izlerine ulaşıldı. Kara, 150 dönümün üzerinde olan ve sınırları yaklaşık 300 dönüme ulaşan alanda kale yerleşimine ait izler bulunduğunu belirtti.

Bölgede onlarca metre boyunca uzanan sur temelleri, iki burç, yapı blokları, su kuyusu veya sarnıç olduğu değerlendirilen yapılar ile çok sayıda taş ve seramik kalıntısı tespit edildi.

Kara, 2020 yılında bölgede bir mezarlık tespit edildiğini, alanın 2021 yılında Aydın Kültür Varlıkları Bölge Kurulu tarafından “Karakaya Nekropolü ve Yerleşimi” adıyla birinci ve üçüncü derece arkeolojik sit alanı olarak tescillendiğini aktardı.

Yüzey araştırmalarında bulunan malzemelerin MÖ 4. yüzyıldan MS 6. yüzyıla kadar uzanan bir yerleşim geçmişine işaret ettiğini belirten Kara, Miryokefalon Kalesi’nin ise 1176 yılında kaynaklarda anlatıldığı gibi yıkık ve virane durumda olduğunu değerlendirdiklerini söyledi.

“Yıkık ve kayıp Miryokefalon Kalesi”

Prof. Dr. Hasan Kara, elde edilen tarihî ve arkeolojik bulguların birlikte değerlendirilmesiyle ulaştıkları sonucu şu sözlerle açıkladı:

“Bu kale, bütün ifadelerden, Niketas’ın tanımlamalarından, arkeolojik ilk yaşlandırmalardan, yüzey bulgularından ve Bizans ordusunun İstanbul’dan Konya’ya giderken geçtiği yol güzergâhından hareketle yıkık ve kayıp olan Miryokefalon Kalesi’dir.”

Kara, kalenin Denizli’nin Çivril ilçesinde, Koçak ve Işıklı mahallelerinin kesiştiği bölgede, Kufi Çayı’nın Çivril Ovası’na kavuştuğu noktadan yaklaşık 100-120 metre yüksekte bulunduğunu ifade etti.

Kale ile ilgili bulguların bilimsel makale hâline getirildiğini belirten Kara, çalışmanın Anadolu Kültürel Araştırmalar Dergisi’nde yayımlandığını, farklı akademik ortamlarda da sunulduğunu söyledi.

850. yılda Çivril’de kapsamlı anma

1176 Derneği Başkanı Doç. Dr. İbrahim Balık da Miryokefalon Zaferi’nin Anadolu’nun Türk yurdu olması açısından önemine dikkat çekti. Dernek olarak uzun süredir zaferin Denizli’de geniş katılımlı etkinliklerle anılması için çalışma yürüttüklerini belirten Balık, bu yıl ilk kez Denizli Valiliği himayesinde kapsamlı bir program düzenleneceğini açıkladı.

Miryokefalon Zaferi’nin tarihsel önemini vurgulayan Balık, “Malazgirt Anadolu kapısını Türklere açtıysa, Miryokefalon da tapusunu bize tescil etmiştir” dedi.

Savaşın gerçekleştiği yer konusunda akademik tartışmaların sürdüğünü belirten Balık, kesin sonuca ulaşmak için daha kapsamlı yüzey araştırmaları ve arkeolojik çalışmalar yapılması gerektiğini ifade etti. Balık, 1176 Derneğinin bu çalışmalar için yeniden başvuruda bulunacağını söyledi.

Program 16 Eylül’de başlayacak

Miryokefalon Zaferi’nin 850. yılı kapsamında hazırlanan etkinlikler 16 Eylül’de başlayacak. İlk gün saat 10.00’da Çivril’de Kufi Vadisi ve çevresindeki tarihî alanlara gezi düzenlenecek. Akşam saatlerinde ise akademisyenler ve yerel araştırmacıların katılımıyla panel gerçekleştirilecek.

17 Eylül’de zaferin yıl dönümü dolayısıyla saat 13.00’te Çivril Atatürk Anıtı’na çelenk sunulacak, saygı duruşunda bulunulacak ve İstiklal Marşı okunacak. Saat 14.00’te ise savaş alanı olarak değerlendirilen bölgede, tespit edilen kalenin eteklerindeki tören alanında program düzenlenecek. Gün boyunca mehter, halk oyunları ve cirit gösterileri yapılacak.

18 Eylül’de ise Pamukkale Üniversitesi Turizm Fakültesi’nde İstanbul Üniversitesi, Afyon Kocatepe Üniversitesi ve Pamukkale Üniversitesi’nden akademisyenlerin katılımıyla kapanış paneli gerçekleştirilecek.