Parşömenin son ustası Bergama’da toprağa verildi

İzmir’in Bergama ilçesinde, antik çağlardan günümüze uzanan parşömen üretim geleneğinin en önemli temsilcilerinden, UNESCO tarafından “Yaşayan İnsan Hazinesi” unvanına layık görülen karatabak ustası İsmail Araç, 93 yaşında yaşamını yitirdi. Ömrünü Bergama’nın binlerce yıllık kültürel mirasını yaşatmaya adayan usta sanatçı, düzenlenen cenaze töreniyle son yolculuğuna uğurlandı.

1933 yılında Bergama’da dünyaya gelen İsmail Araç, henüz genç yaşlarda adım attığı dericilik mesleğini tam 71 yıl boyunca aralıksız sürdürdü. Bergama Krallığı döneminde geliştirilen ve insanlık tarihinin en önemli yazı malzemelerinden biri olarak kabul edilen parşömen üretimini geleneksel yöntemlerle yaşatan Araç, bu alandaki bilgi ve deneyimiyle yalnızca Türkiye’de değil, dünyada da sayılı ustalar arasında gösteriliyordu.

Kimyasal kullanmadan, tamamen el emeğiyle gerçekleştirdiği üretim süreciyle dikkat çeken İsmail Araç, oğlak ve keçi derilerini yüzyıllardır değişmeyen tekniklerle işleyerek parşömeni yeniden hayat bulduruyordu. Yaptığı çalışmalar sayesinde Bergama’nın kültürel mirasının uluslararası alanda tanınmasına önemli katkılar sağlayan usta, akademisyenler, araştırmacılar ve kültür insanlarının da yakından takip ettiği bir isim olmuştu.

Geleneksel el sanatlarının korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması yönündeki çabalarıyla birçok ödül alan Araç, 2017 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından “Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı” ilan edildi. 2021 yılında ise UNESCO’nun “Yaşayan İnsan Hazinesi” unvanını alarak çalışmalarını uluslararası düzeyde taçlandırdı.

Hayatı boyunca parşömen sanatının yok olmaması için mücadele eden İsmail Araç, son yıllarında en büyük arzusunu gerçekleştirerek bilgi ve tecrübelerini çıraklarına aktardı. Geleneksel “peştemal kuşatma” töreniyle Demet Sağlam Tokbay ve Nesrin Ermiş Pavlis’e ustalık icazeti veren Araç, yüzyıllardır süregelen bu kadim zanaatın geleceğe taşınmasının önünü açtı.

Bergama’nın kültürel hafızasında derin izler bırakan İsmail Araç, ardında yalnızca eserlerini değil, insanlığın ortak mirası olarak kabul edilen bir sanatın devamını sağlayacak güçlü bir miras bırakarak hayata veda etti.