Şehir Plancıları’ndan Büyükşehir’e 'Buca Cezaevi' çağrısı: Buca planı geri çekilsin

TMMOB Şehir Plancıları Odası İzmir Şubesi, Buca Eski Cezaevi alanının bir bölümünü yapılaşmaya açmayı öngören imar planı değişikliğine sert tepki gösterdi. İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi gündemine, İller Bankası’nın talebi doğrultusunda getirilen plan değişikliğinin, yargı kararları, şehircilik ilkeleri ve kamu yararıyla açıkça çeliştiği vurgulandı.

Şube tarafından yapılan yazılı açıklamada, uzun yıllardır İzmir kamuoyunun gündeminde olan Buca Eski Cezaevi’nin 2022 yılı başında, hukuki dayanakları tartışmalı şekilde ve toplumsal mutabakat gözetilmeden yıkıldığı hatırlatıldı. Yıkım sürecinde alanın geleceğine ilişkin belirsizliklerin giderilmediği, meslek örgütlerinin ve kamuoyunun uyarılarının dikkate alınmadığı ifade edildi.

"BURASI YALNIZCA BİR ARSA DEĞİL, TOPLUMSAL HAFIZADIR"

Açıklamada, Buca Cezaevi’nin yalnızca fiziksel bir mekân olmadığına dikkat çekilerek, cezaevinin geçmişte politik mahkûmlara yönelik insan hakları ihlallerine sahne olduğu ve toplumsal hafızada derin izler bıraktığı belirtildi. Alanın hiçbir tartışma yürütülmeden yıkılmasının ve bugün yalnızca mülkiyet ve maliyet üzerinden ele alınmasının, kentsel hafızanın yok sayılması anlamına geldiği vurgulandı.

Yıkım sonrası süreçte alanın kamusal açık alan olarak değerlendirilmesi yönünde güçlü bir toplumsal irade oluştuğu hatırlatılan açıklamada, yüksek yoğunluklu yapılaşma öngören planların yargı kararlarıyla iptal edildiği anımsatıldı. Yargının, alanın yapılaşmaya açılmasının şehircilik ilkeleri ve kamu yararıyla bağdaşmadığını açıkça ortaya koyduğu ifade edildi.

"BÜKŞEHİR'İN KENDİ PLANIYLA ÇELİŞİYOR"

Şehir Plancıları Odası, İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin daha önce alanın tamamını kamusal alan olarak tanımlayan plan kararının hem hukuki hem de toplumsal açıdan doğru olduğunu belirtti. Ancak gelinen noktada, bu karardan vazgeçilerek İller Bankası’nın talebi gerekçe gösterilerek yapılaşmaya izin veren bir plan değişikliğinin gündeme getirilmesinin, kurumsal tutarlılıkla ve kazanılmış yargı kararlarıyla çeliştiği ifade edildi.

Açıklamada ayrıca, kamu mülkiyetindeki bir alanın yine kamusal hizmet amacıyla kullanılmasının söz konusu olduğu bir durumda, başka bir kamu kurumunun bedel talep etmesinin kamu yararıyla açıklanamayacağı belirtildi. Alanın ekonomik değer ve rant unsuru olarak değerlendirilmesinin kabul edilemez olduğu vurgulandı.

"YAPILAŞMA, BUCA'YI DAHA DA KİLİTLEYECEK"

Yaklaşık 80 bin metrekare büyüklüğündeki alanın yapılaşmaya açılması halinde Buca’da trafik yükünün daha da artacağı, altyapı sorunlarının derinleşeceği, kent parkı olarak değerlendirilebilecek nadir kamusal alanlardan birinin kalıcı biçimde kaybedileceği ve deprem riski yüksek bir kentte toplanma ile geçici barınma alanı ihtiyacının karşılanamayacağı ifade edildi.

Bu nedenle plan değişikliğinin hayata geçirilmesinin, İzmir’in “kent suçu karnesine” yeni ve ağır bir suç eklemek anlamına geleceği belirtildi

"PLAN DEĞİŞİKLİĞİ GERİ ÇEKİLSİN"

TMMOB Şehir Plancıları Odası İzmir Şubesi, İzmir Büyükşehir Belediyesi’ni, İller Bankası’nın talebi doğrultusunda hazırlanan plan değişikliğini derhal geri çekmeye ve alanın tamamını kamusal kullanım olarak tanımlayan mevcut plan kararına sahip çıkmaya çağırdı.

Açıklamanın sonunda, tüm kamu kurumlarına kamusal sorumlulukla hareket etme çağrısı yapılırken, alanı yapılaşmaya açmaya yönelik her türlü girişime karşı hukuki mücadele yürütüleceği kamuoyuna duyuruldu.