Torba kentin çıkış arayışı: Tünel ve Metro Buca’yı kurtarır mı?

Dün, Buca’nın 1988 yılındaki yeşil vizyonunun nasıl bir beton çölüne dönüştüğünü rakamlarla ortaya koymuştuk. Bugün ise bu yoğunlaşmanın sokaklardaki en somut yansımasına, yani artık sabır sınırlarını aşan Buca trafiğine ve ilçenin "çıkış" vizyonuna mercek tutuyoruz.

Şehircilik bilimi açısından Buca, geometrik formu gereği adeta tek bir giriş-çıkış aksına sıkışmış klasik bir "torba ilçe" kimliği taşımaktadır. Şirinyer ve Menderes Caddesi aksı, hem ilçe içi sirkülasyonu hem de kent dışına çıkmak isteyen yarım milyonluk nüfusu aynı anda göğüslemeye çalışmakta, neticede trafik her sabah ve akşam felç olmaktadır.

Peki, bu kentsel kördüğüm nasıl çözülecek? Çözüm, kenti içi trafiğe hiç sokmadan, çevre yollarına ve dış akslara bağlayacak lojistik çıkış stratejilerinde saklı.

İlk ve en kritik karayolu hamlesi: Buca Onat Tüneli. Buca’yı Bornova ve Şehirlerarası Otogar üzerinden doğrudan çevre yoluna bağlayacak bu devasa projede, çift tüp tünelin sağ tüpünde kazılar bitti; sol tüpte ise üst kotlardaki yoğun yapılaşmanın yarattığı zemin problemleri nedeniyle son metrelerde titiz bir çalışma yürütülüyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin mayıs ayı içinde gerçekleştirdiği elektromekanik ve bağlantı yolları ihalesiyle proje son düzlüğe girdi. Tünel bittiğinde, Çamlıkule’dençıkan bir araç Konak veya Şirinyer trafiğine uğramadan 10 dakikada otoyola çıkabilecek.

İkinci ve makro hamle ise raylı sistem kanadından geliyor: Buca Metrosu.Çamlıkule-Üçyol hattında tünel açma makineleri (TBM) yer altında harıl harılçalışırken, projenin revize edilerek hattın 17,8 kilometreye çıkarılması ve Gaziemir ile Fuar İzmir aksına uzatılması planlanıyor. Bu güney çıkışı hamlesi, ilçedeki öğrenci ve çalışan nüfusun özel araç ve minibüs bağımlılığını radikal şekilde azaltacaktır.

Ancak unutulmamalıdır ki; alt alta dizdiğimiz bu tünel, viyadük ve metro hatları tek başına yeterli değildir. Ulaşım yatırımları, yer üstündeki imar planlarıyla entegreedilmediği sürece kente sadece yeni araçlar ve daha fazla yoğunluk davet eder.

Tam da bu yüzden, bir sonraki yazımızda Buca’nın önümüzdeki 50 yılını şekillendirecek olan ve şu an askı süreçleri devam eden "Buca Güney Planları"nıngetirdiği t eknik şifreleri ve sosyal donatı dengesini inceleyeceğiz.