Türkiye ve Irak'tan petrol anlaşması

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi'nin görüşmesinden 4 gün sonra, Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı'nın etkin kullanımını sağlayacak bir yıllık anlaşmaya varıldı. Temmuz ayı boyunca hem Bağdat'ta hem de Ankara'da görüşmeler gerçekleştiren Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar'ın yürüttüğü enerji diplomasisi sonucu imzalar atıldı.
Bu kapsamda Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. (BOTAŞ) ile Petrol Pazarlama Şirketi (SOMO) - Kuzey Petrol Şirketi (NOC) arasında ‘Ham Petrol Taşıma Anlaşması' imzalandı.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığında düzenlenen ve Bakan Bayraktar'ın yanı sıra Irak Petrol Bakanı Basim Muhammed Hüdeyir katılım sağladığı imza töreninde taraflar arasında uzun vadeli ve kapsamlı iş birliği modeli oluşturulana kadar devam eden petrol akışının kesilmemesi amacıyla BOTAŞ ve Irak devlet petrol şirketleri SOMO/NOC arasında, ham petrol iletimi konusunda bir yıl süreli anlaşmaya varıldı.

"Türkiye Petrollerinin Kerkük sahalarına ortak olması tarihi ve önemli bir çalışma"
Görüşmede, "Tarihi haftayı tarihi bir anlaşma ile tamamlıyoruz" ifadelerini kullanan Bakan Bayraktar, imza töreni sonrası bir açıklama yaparak "Irak Başbakanının Sayın Cumhurbaşkanımızı ziyareti, iki ülke ilişkilerini ileri götürecek, yeni projelerin konuşulduğu ve bunlar için çalışmalara başlandığı bir süreci bize getirdi. Bunun yanı sıra Türkiye Petrollerinin Kerkük sahalarına ortak olması hakikaten tarihi ve önemli bir çalışmaydı" dedi.

"ITP boru hattı alternatif bir güzergâh oluşturmak adına fevkalade önem arz ediyor"

Bakan Bayraktar, haftanın sonunda Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı (ITP) anlaşmasının imzalandığını ifade ederek "Bu boru hattı iki ülke arasında 1970'lerden gelen, yani neredeyse yarım asrı devirmiş ve sadece iki ülkenin ticari ilişkilerine değil aynı zamanda hem ülkemizin hem de dünya petrol piyasalarının arz güvenliğine katkı yapan çok önemli bir boru hattı. Bugünlerde önemi biraz daha fazla. Zira bu petrol boru hattı şimdi Hürmüz krizini yaşayan dünyada, 20 milyon varilin bir anlamda Körfez'de takılı kaldığı bir ortamda alternatif bir güzergâh oluşturmak adına fevkalade önem arz ediyor" diye konuştu.

"Bir buçuk milyon varil günlük kapasitesi olan hatlarımız, bundan sonra tam kapasiteyle çalışsın istiyoruz"
Türkiye olarak 50 yıla yakındır Silopi'den Ceyhan'a inen iki hattı çalışır vaziyette tuttuklarını kaydeden Bakan Bayraktar, "BOTAŞ, bu hattın işletmesinden, Ceyhan'daki depolama ve yükleme operasyonlarından sorumlu. İstiyoruz ki; bir buçuk milyon varil günlük kapasitesi olan hatlarımız, bundan sonra tam kapasiteyle çalışsın. Irak'tan gelecek petrolü, belki ilerleyen dönemde Kuveyt'ten ve Körfez ülkelerinden gelecek petrolü de bu güzergah üzerinden dünya piyasalarına, Ceyhan'a taşıyalım" değerlendirmesinde bulundu.
Bakan Bayraktar, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Irak Başbakanı Zeydi'yi kabulünde gündeme gelen Türkiye'deki rafinerilerin ihtiyaç duyacağı bir milyon varillik petrolün Irak tarafından sağlanması konusunun önemli bir gelişme olduğunu dile getirerek "Bu hakikaten ülkemizin petrol arz güvenliği açısından önemli. Türkiye'deki rafinerilerimiz aslında civar ülke petrollerine göre tasarlanmış on yıllar önce. Dolayısıyla Irak petrolü ve Kerkük petrolü, bu anlamda bizim rafinerilerimizin en çok kullandığı ürünler" diye konuştu.

"İhtiyacımızın tamamına yakınını alabileceğimiz bir modeli karşılıklı oluşturmayı hedefliyoruz"

Şu ana kadar rafinerilerin toplam ihtiyacının sadece yüzde 10'una yakın bir kısmının Irak'tan sağlandığını kaydeden Bakan Bayraktar, "Hürmüz üzerinden çoğunluğu. Ama inşallah bu boru hatlarını tahsis etmek suretiyle bunu ilerleyen dönemde artıracağız ve neredeyse ihtiyacımızın tamamına yakınını alabileceğimiz bir modeli karşılıklı oluşturmayı hedefliyoruz" dedi.
Bakan Bayraktar, bu hafta yapılan bütün anlaşmaların iki ülke için de hayırlı olmasını dileyerek Türkiye Petrollerinin Kerkük sahalarındaki ortaklığına atıfta bulundu. Başka sahalarda da çalışmalar yapacaklarını bildiren Bakan Bayraktar, "Pazartesi'den sonra yeni bir sayfa açıyoruz. Bu yeni sayfada iki ülkenin başta enerji alanı petrol, doğal gaz, elektrik olmak üzere diğer alanlarını da geliştireceğiz ve 17 milyar dolarlık ticaret hacmini de çok daha yukarı bir noktaya götüreceğiz" ifadelerine yer verdi.
Törende BOTAŞ Genel Müdürü Abdulhavahit Fidan, SOMO Genel Müdürü Ali Nizar Al-Shatri ve NOC Genel Müdürü Faisal Hammadi Ramadan, anlaşmayı imza altına aldı.

"750 bin varillik kapasiteyi kapsayan bu geçiş düzenlemesini hayata geçirdik"
Konu üzerine sosyal medya hesabından da açıklamalarda bulunan Bakan Bayraktar, şu ifadelere yer verdi:
"Irak Petrol Bakanı Sayın Basim Muhammed Hüdeyir ve beraberindeki heyet ile Bakanlığımızda verimli bir görüşme gerçekleştirdik. Görüşmemizin ardından, BOTAŞ ile Irak devlet petrol şirketleri SOMO ve NOC arasında Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı'nın etkin kullanımını sağlayacak bir yıllık anlaşmayı imza altına aldık. Yaklaşık yarım asırdır ülkelerimiz arasında stratejik bir enerji koridoru olarak hizmet veren bu hat için uzun vadeli yeni anlaşmaya yönelik çalışmalarımız sürerken, günlük 750 bin varillik kapasiteyi kapsayan bu geçiş düzenlemesini hayata geçirdik. Irak petrolünü Ceyhan üzerinden dünya piyasalarına güvenli ve kesintisiz ulaştıran bu hat, küresel petrol piyasalarında yaşanan gelişmelerin de gösterdiği üzere bölgesel ve küresel enerji arz güvenliği açısından her zamankinden daha stratejik bir konuma sahip. Hedefimiz; bu güçlü altyapıyı tam kapasiteyle değerlendirerek Irak'ın yanı sıra bölgenin enerji kaynaklarını da Ceyhan üzerinden dünya pazarlarına ulaştıran, Türkiye-Irak enerji ortaklığında yeni bir dönemin kapısını aralayacak kapsamlı ve uzun vadeli bir iş birliğini hayata geçirmektir."