Erdoğan’dan Gazze çıkışı: Mevcut düzenin sınırlarını soykırım ortaya koydu

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, uluslararası sistemin yalnızca güç dengelerindeki değişimle açıklanamayacak derin bir kırılmadan geçtiğini belirterek, mevcut krizin “ahlaki ve varoluşsal” boyut taşıdığını söyledi. Gazze’de yaşananları sistemin çifte standartlarının açık göstergesi olarak niteleyen Erdoğan, “Temsil açığı kapatılmadan daha adil bir dünya mümkün değil” dedi.

Antalya Diplomasi Forumu’nun açılışında konuşan Erdoğan, sözlerine Kahramanmaraş’ta yaşanan olay nedeniyle duyduğu üzüntüyü dile getirerek başladı. Mesaj ve telefonlarla taziyelerini iletenlere teşekkür eden Erdoğan, benzer acıların bir daha yaşanmaması temennisinde bulundu.

Forumun kısa sürede küresel ölçekte etkili bir platform haline geldiğini vurgulayan Erdoğan, organizasyonun yalnızca diplomatik temaslarla sınırlı olmadığını, aynı zamanda insanlığın ortak geleceğinin tartışıldığı bir “akıl zemini” işlevi gördüğünü ifade etti.

“Sistem kuralları ihlal edenlere sessiz”

Küresel düzende yaşanan sarsıntıların sadece güç rekabetiyle açıklanamayacağını söyleyen Erdoğan, uluslararası mekanizmaların en ağır krizler karşısında etkisiz kaldığını belirtti. “Kural temelli olduğu iddia edilen sistem, kurallar ihlal edildiğinde susuyor” diyen Erdoğan, mevcut yapının ciddi bir meşruiyet krizi yaşadığını dile getirdi.

Gazze’deki tabloya dikkat çeken Erdoğan, yaşananların sadece insani bir trajedi olarak değerlendirilemeyeceğini belirterek, bunun küresel düzenin işleyişine dair çarpıcı bir örnek olduğunu söyledi. Sivillerin korunamamasını sistemin çöküşüne işaret olarak değerlendiren Erdoğan, uluslararası toplumun bu tablo karşısında güven vermediğini ifade etti.

“Dünya beşten büyüktür” vurgusu

Türkiye’nin uzun süredir dile getirdiği “Dünya beşten büyüktür” yaklaşımını yineleyen Erdoğan, Birleşmiş Milletler sistemindeki temsil adaletsizliğine dikkat çekti. Erdoğan, mevcut yapının değişmemesi halinde daha büyük çatışmalar ve adaletsizliklerin kaçınılmaz olacağını savundu.

Bölgede yaşanan savaşların yeni krizleri tetiklediğini belirten Erdoğan, ateşkeslerin kalıcı barışa dönüştürülmesi gerektiğini vurguladı. “Barışa giden yol diyalog ve diplomasiden geçer” diyen Erdoğan, silahların yeniden devreye girmesine izin verilmemesi gerektiğini söyledi.

Hürmüz ve enerji mesajı

Stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı üzerinden yürüyen tartışmalara da değinen Erdoğan, deniz ticaretinin kesintiye uğramaması gerektiğini belirtti. Körfez ülkelerinin açık denizlere erişiminin korunmasının önemine işaret eden Erdoğan, seyrüsefer serbestisinin sağlanmasının temel ilke olduğunu söyledi.

Enerji hatları ve ticaret yollarının öneminin arttığını ifade eden Erdoğan, Türkiye’nin bu alanda “Kalkınma Yolu” gibi projelerle bölgesel iş birliğine açık olduğunu dile getirdi.

Ukrayna, Suriye ve bölgesel denge

Erdoğan, Ukrayna’daki savaşın müzakere yoluyla sona ermesi gerektiğini belirterek Türkiye’nin arabuluculuk rolüne hazır olduğunu yineledi. Suriye’de ise istikrarın güçlendirilmesinin bölge açısından kritik olduğunu vurguladı.

Balkanlar, Türk dünyası ve Orta Koridor başlıklarına da değinen Erdoğan, Türkiye’nin çok yönlü dış politika yaklaşımını sürdüreceğini ifade etti. Ege ve Doğu Akdeniz’de gerilim yerine iş birliği çağrısı yapan Erdoğan, Kıbrıs meselesinde iki devletli çözüm vurgusunu yineledi.

“Asıl ihtiyaç dayanışma”

Konuşmasının sonunda toplumsal birlik ve dayanışmanın önemine dikkat çeken Erdoğan, yeni bir küresel düzenin yalnızca kurumlarla değil, ortak değerler ve iş birliği anlayışıyla kurulabileceğini söyledi. “Asıl mesele yeni bir dayanışma zemini kurabilmektir” diyerek sözlerini tamamladı.