Türkiye’de doğumlar düşüyor: İzmir en düşük iller arasında

Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2025 yılı Doğum İstatistikleri, Türkiye’de doğurganlık hızındaki düşüşü bir kez daha ortaya koydu. Verilere göre İzmir, toplam doğurganlık hızının en düşük olduğu iller arasında ikinci sırada yer aldı. Türkiye genelinde toplam doğurganlık hızı 1,42 çocuk olurken, İzmir’de bu oran 1,10 çocuk olarak kayıtlara geçti.

TÜİK verilerine göre, 2025 yılında Türkiye’de canlı doğan bebek sayısı 895 bin 374 oldu. Canlı doğan bebeklerin yüzde 51,4’ünü erkek, yüzde 48,6’sını kız çocukları oluşturdu.

İzmir, Bartın’dan sonra en düşük ikinci il

Toplam doğurganlık hızının en düşük olduğu il 1,09 çocuk ile Bartın oldu. Bartın’ı 1,10 çocuk ile İzmir izledi. Eskişehir, Ankara ve Zonguldak ise 1,11 çocuk ile doğurganlık hızının en düşük olduğu diğer iller arasında yer aldı.

Bu veriyle İzmir, Türkiye ortalamasının belirgin şekilde altında kaldı. Türkiye genelinde toplam doğurganlık hızı 1,42 çocuk olarak açıklanırken, İzmir’de bu oran nüfusun yenilenme seviyesi kabul edilen 2,10’un oldukça gerisinde kaldı.

Türkiye’de doğurganlık düşüşü sürüyor

Toplam doğurganlık hızı, bir kadının 15-49 yaş aralığında doğurabileceği ortalama çocuk sayısını ifade ediyor. Türkiye’de toplam doğurganlık hızı 2001 yılında 2,38 çocuk seviyesindeyken, 2014 yılından itibaren aralıksız düşüş eğilimine girdi.

2025 yılında toplam doğurganlık hızı 1,42 çocuk olarak gerçekleşti. Böylece Türkiye’de doğurganlık hızı son dokuz yıldır nüfusun yenilenme seviyesi olan 2,10’un altında kalmaya devam etti.

76 ilde doğurganlık yenilenme seviyesinin altında

TÜİK verilerine göre, 2017 yılında 57 ilde toplam doğurganlık hızı 2,10’un altındayken, 2025 yılında bu sayı 76 ile yükseldi. Toplam doğurganlık hızının 1,50’nin altında kaldığı il sayısı ise 2017 yılında 4 iken 2025 yılında 59’a çıktı.

Doğurganlık hızının 3 çocuk ve üzerinde olduğu il sayısı 2017 yılında 10 iken, 2025 yılında yalnızca Şanlıurfa bu seviyenin üzerinde kaldı.

En yüksek doğurganlık Şanlıurfa’da

Toplam doğurganlık hızının en yüksek olduğu il 3,15 çocuk ile Şanlıurfa oldu. Şanlıurfa’yı 2,53 çocuk ile Şırnak, 2,23 çocuk ile Mardin izledi.

Bu tablo, Türkiye’de iller arasındaki doğurganlık farkının sürdüğünü gösterirken, İzmir gibi büyükşehirlerde doğurganlık hızının ülke ortalamasının altında kaldığını ortaya koydu.

İzmir’de ilk doğum yaşı da yüksek

TÜİK verilerinde İzmir, ilk doğumdaki ortalama anne yaşının yüksek olduğu iller arasında da yer aldı. Türkiye genelinde ilk doğumunu 2025 yılında gerçekleştiren annelerin ortalama yaşı 27,5 olurken, İzmir’de ilk doğumdaki ortalama anne yaşı 28,7 olarak açıklandı.

İlk doğumdaki ortalama anne yaşının en yüksek olduğu il 29,0 yaş ile Artvin oldu. Artvin’i 28,9 yaş ile İstanbul ve Tunceli, 28,7 yaş ile Rize, Trabzon ve İzmir izledi.

Türkiye’de annelik yaşı yükseldi

Türkiye genelinde doğum yapan annelerin ortalama yaşı 2001 yılında 26,7 iken, 2025 yılında 29,4’e yükseldi. Bu veri, doğumların daha ileri yaşlara kaydığını gösterdi.

Yaşa özel doğurganlık hızı incelendiğinde, 2001 yılında en yüksek doğurganlık binde 144 ile 20-24 yaş grubunda görülürken, 2025 yılında en yüksek doğurganlık binde 96 ile 25-29 yaş grubunda gerçekleşti.

Adölesan doğurganlık geriledi

15-19 yaş grubunda bin kadın başına düşen ortalama canlı doğan çocuk sayısını ifade eden adölesan doğurganlık hızı da düşüş gösterdi. Adölesan doğurganlık hızı 2001 yılında binde 49 iken, 2025 yılında binde 9’a geriledi.

Eğitim düzeyi arttıkça doğurganlık düşüyor

Annenin eğitim durumuna göre doğurganlık hızı incelendiğinde, 2025 yılında en yüksek toplam doğurganlık hızı ilkokul mezunu annelerde 2,51 çocuk oldu. En düşük toplam doğurganlık hızı ise yükseköğretim mezunu annelerde 1,24 çocuk olarak kayıtlara geçti.

Kentlerde doğurganlık daha düşük

Kent-kır sınıflamasına göre, 2025 yılında kır olarak sınıflandırılan yerlerde toplam doğurganlık hızı 1,75 çocuk oldu. Orta yoğun kentlerde bu oran 1,53 çocuk, yoğun kentlerde ise 1,33 çocuk olarak açıklandı.