Uzmandan bitkisel takviye uyarısı: Bilinçsiz kullanım organlara zarar verebilir

Sosyal medyada sıkça önerilen vitamin ve bitkisel takviyeler, bilinçsiz tüketildiğinde ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor. İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dahiliye Kliniği’nden Uzm. Dr. Hande Çelik, doğal içerikli ürünlerin her zaman güvenli olmadığını belirterek özellikle yüksek dozda ve uzun süreli kullanıma karşı uyardı.

Yorgunluk, günlük yaşamın yoğunluğu ve sosyal medyada karşılaşılan sağlık önerileri, vitamin ve gıda takviyelerine olan ilgiyi artırıyor. Ancak doktor kontrolü olmadan kullanılan bu ürünler, beklenen faydanın aksine vücutta istenmeyen etkilere neden olabiliyor.

İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dahiliye Kliniği’nden Uzm. Dr. Hande Çelik, bitkisel ürünlerin ve vitaminlerin kullanımında dikkat edilmesi gerekenlere ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Çelik, bir ürünün doğal olmasının zararsız olduğu anlamına gelmediğini vurgulayarak kullanımda kişinin sağlık durumunun, alınan dozun ve kullanım süresinin belirleyici olduğunu ifade etti.

Yüksek konsantrasyonlu ürünlere dikkat

Bitkilerin insan vücudunda güçlü biyolojik etkiler oluşturabildiğine dikkat çeken Çelik, yemeklerde kullanılan bir bitkinin yoğunlaştırılmış kapsül veya ekstre formunun aynı güvenlik profiline sahip olmayabileceğini belirtti. Özellikle yüksek konsantrasyonlu ürünlerin uzun süre tüketilmesinin organlar üzerinde ek yük oluşturabileceğini kaydetti.

Takviyelerin başlangıçta enerji ve zindelik hissi verebileceğini ancak bunun sağlık açısından herhangi bir sorun yaşanmadığını göstermediğini dile getiren Çelik, karaciğer ve böbreklerde oluşabilecek bazı etkilerin uzun süre belirti vermeden ilerleyebileceğini söyledi. Bu tür değişimlerin rutin kan tahlillerinde ortaya çıkabileceğine işaret etti.

Yeşil çay ve zerdeçalın kapsül formu farklı etki gösterebilir

Bitkisel ürünlerin yoğunlaştırılmış formlarının gelişigüzel kullanılmaması gerektiğini belirten Çelik, özellikle yeşil çay ekstresi ve kurkumin içeren takviyelere dikkat çekti. Günlük tüketilen yeşil çay ile yüksek dozlu ekstrelerin aynı etkiye sahip olmadığını ifade eden Çelik, bu ürünlerin bazı kişilerde karaciğer enzimlerini yükseltebileceğini aktardı.

Yemeklerde baharat olarak kullanılan zerdeçalın güvenli tüketimiyle, emilimi artırılmış yüksek dozlu kurkumin kapsüllerinin birbirinden farklı değerlendirilmesi gerektiğini belirten Çelik, bu tür ürünlerin uzun süre hekim görüşü alınmadan kullanılmaması gerektiğini kaydetti.

Vitaminlerin fazlası da zarar verebilir

Vitamin takviyelerinde de kontrolsüz kullanımın risk oluşturduğunu vurgulayan Çelik, özellikle D ve C vitaminine ilişkin uyarılarda bulundu. Gereğinden fazla D vitamini alınmasının vücuttaki kalsiyum dengesini bozabileceğini belirten Çelik, yüksek miktarda C vitamini tüketiminin ise böbrek taşı oluşumuna zemin hazırlayabileceğini ifade etti.

İlaç kullananlar takviyeleri mutlaka bildirmeli

Düzenli olarak tansiyon, diyabet veya kan sulandırıcı ilaç kullanan kişilerin bitkisel takviye seçiminde daha dikkatli olması gerektiğini söyleyen Çelik, bazı bitkilerin reçeteli ilaçlarla etkileşime girebildiğine dikkat çekti.

Özellikle sarı kantaron ve meyan kökü gibi bitkilerin ilaçların kandaki seviyelerini değiştirebildiğini belirten Çelik, hastaların doktor muayenesinde yalnızca kullandıkları ilaçları değil, tükettikleri bitki çaylarını ve kapsülleri de belirtmeleri gerektiğini vurguladı.

Detoks ürünleri hakkında uyarı

Piyasada satışa sunulan detoks çayları ve organ temizleme kürlerinin sağlıklı kişiler için bilimsel açıdan gerekli olmadığını ifade eden Çelik, karaciğer ve böbreklerin vücudun arındırılmasında doğal olarak görev yaptığını hatırlattı.

Kısa sürede kilo verdirdiği öne sürülen bazı çayların yağ kaybı yerine vücuttan su ve mineral atılmasına neden olabileceğini belirten Çelik, bu durumun halsizlik ve kalp ritminde düzensizlik gibi sorunlara yol açabileceğini söyledi.

Takviye kullanmadan önce üç noktaya dikkat

Uzm. Dr. Hande Çelik, herhangi bir vitamin veya bitkisel takviyeye başlamadan önce kişilerin üç temel soruya yanıt vermesi gerektiğini belirtti. Bunlar; ürüne gerçekten ihtiyaç duyulup duyulmadığı, içeriğinin ve dozunun bilinip bilinmediği ve mevcut hastalıklar ya da kullanılan ilaçlarla etkileşim oluşturup oluşturmayacağı olarak sıralandı.

Sağlıklı yaşamın temelinde dengeli beslenme, yeterli su tüketimi, düzenli uyku ve fiziksel hareketin bulunduğunu hatırlatan Çelik, bitkisel takviyelerin sağlıklı yaşam alışkanlıklarının veya bilimsel tedavilerin yerine geçemeyeceğini belirterek vatandaşlara hekim önerisi olmadan ürün kullanmamaları çağrısında bulundu.