Sındır'dan çarpıcı tarım değerlendirmesi: Çiftçinin borcu 1,5 trilyona dayandı

EGELİ GAZETE – Tarım Araştırmacısı Tuncer Beybağ’ın sunduğu “Toprağın Sesi” programına konuk olan Eski CHP Genel Sekreteri, İzmir Milletvekili ve Bornova Belediye Başkanı Prof. Dr. Kâmil Okyay Sındır, Türkiye’de tarım sektörünün içinde bulunduğu tabloya ilişkin çarpıcı değerlendirmelerde bulundu. Sındır, üreticinin ağır borç yükü altında ezildiğini, devletin ise sahada yeterince görünmediğini vurguladı. Sındır, Türkiye’de tarım sektörünün yapısal sorunlarını bir kez daha gündeme taşıdı. Plansızlık, veri eksikliği, yüksek borç yükü ve denetimsiz politikalar nedeniyle üreticinin her geçen gün daha fazla zorlandığına dikkat çekti.

“ÜRETİCİ HER GEÇEN GÜN YALNIZLAŞIYOR”

Sındır, tarımın doğası gereği yüksek risk taşıyan bir sektör olduğuna dikkat çekerek üreticinin her geçen gün daha da yalnızlaştığını söyledi: “Yani hep her seferinde baktığımızda çaresizlik içerisinde ve yanında arkasında devleti artık göremeyen bir bir üretici kesimi ile şu anda karşı karşıyayız. Tabii bakarsanız üretim yani tarım gerçekten çok zor ve zahmetli bir iş ve çok büyük de riskli bir üretim.”

“TARIM ÜSTÜ AÇIK FABRİKA”

İklim koşullarının üretimi doğrudan etkilediğini belirten Sındır, çiftçinin tüm riski tek başına üstlendiğini ifade etti: “Üstü açık fabrika. Yani sonuçta işte bugün bir anda yağmur yağdı yani. Ne zaman yağacağı? Bir don, bir soğuk vuruyor… Bu gece bir don olsa mesela mahsulun yarısı Dondan zarar görecek. Mahsulde üründe %50 oranında rekolte kaybı olacak.”

“BORÇLA ÜRETİM YAPIYOR, ZARARLA ÇIKIYOR”

Üreticinin girdi maliyetlerini borçla karşıladığını belirten Sındır, yaşanan kayıpların çiftçiyi çıkmaza sürüklediğini dile getirdi: “O riski alırken gübresini almış, gitmiş bayiden veresiye almış ya da bir kredi bulmuş… Ürünü, mahsulümü satınca öderim demiş. E bir anda don olmuş. %50'si zaten ürünün gitmiş… ‘Ben şimdi bunları nasıl karşılayacağım?’ derdinde.”

SÖZLEŞMELİ TARIM ELEŞTİRİSİ

Sındır, sözleşmeli tarım modelinin denetlenmemesi halinde üreticiyi korumadığına dikkat çekti:

“Dolayısıyla hep mağdur olan hep çiftçi hep üretici yani sözleşme eğer ciddi bir şekilde denetlenmezse ve bir güvence tarafı olmazsa… Firma kendini güvence altına alıyor… Üretici yani o fiyattan zarar edecek. Umurunda değil.”

“TARLASINI EKMEYENE EL KOYMA DÜZENLEMESİ ANAYASAYA AYKIRI”

Tarım arazilerine yönelik düzenlemelere de değinen Sındır, mülkiyet hakkı üzerinden eleştiri getirdi: “İki yıl üst üste ekmeyen çiftçinin tarlasına devlet ben el koyuyorum diyor. Mülkiyet hakkı anayasal bir haktır… Bu anayasaya aykırı mülkiyet hakkını ihlal düzenlemesi.”

“TÜRKİYE’DE 25 YILDIR TARIM SAYIMI YOK”

Tarım politikalarının veri eksikliği nedeniyle sağlıklı yürütülemediğini vurgulayan Sındır, dikkat çeken bir tespit yaptı: “Türkiye'de genel tarım sayımı 25 yıldır yapılmıyor. Yapılması gerekirdi… Veri yanlışsa planlamanın sonucundan bir şey bekleyemezsin.”

“HAYVAN SAYISI ARTIYOR DENİYOR AMA ET PAHALI”

Resmi veriler ile piyasa gerçekleri arasındaki çelişkiye işaret eden Sındır, şunları söyledi: “Örneğin büyükbaş hayvan sayısı bir önceki yıla göre %4.3 artarak 17.709.000 baş olmuş. Peki, kime göre? Neye göre?… Çiğ süt fiyatları niye baskılanıyor? Et fiyatları niye artıyor?”

TARIM ALANLARI DARALIYOR

Türkiye’de milyonlarca dönüm tarım arazisinin üretim dışı kaldığını belirten Sındır, plansızlığın sonuçlarına dikkat çekti: “Yaklaşık 30-33 milyon dekar tarım alanı… tarım dışına çıkmış durumda Türkiye'de… Plansızlıktan, plansız, programsız gitmekten.”

“ÇİFTÇİNİN BORCU 1,5 TRİLYONA DAYANDI”

Tarım sektöründeki borç yüküne ilişkin çarpıcı veriler paylaşan Sındır, üreticinin finansal çıkmazda olduğunu vurguladı: “2026 Şubat ayı itibariyle… çiftçinin 1.5 trilyon borcu var. Kredi borcu var… yaklaşık 20 milyar lira takibe alınmış borcu var.” 

Çözüm önerilerini de sıralayan Sındır, kamu bankalarına olan borçların yeniden yapılandırılabileceğini söyledi: “Bu borcun bir kere bence kamu bankalarına olan borcun faizi rahatlıkla silinebilir… eğer öncelikleriniz halktan yana, çiftçiden yana ise…”

“İTHALAT DEĞİL ÜRETİM EKONOMİSİ”

Türkiye’nin ithalata bağımlı hale geldiğini belirten Sındır, üretim odaklı politikalara dönülmesi gerektiğini ifade etti: “Paramız var ki ithal ediyoruz değil. Paramız olsun ama biz üretelim. Üreterek büyümek sağlam temellerde geleceği inşa etmektir.”

Tarımın sadece gıda değil, tüm üretim zincirinin temeli olduğunu vurgulayan Sındır, devletin regülasyon rolünü yeniden üstlenmesi gerektiğini belirtti: “Tarım bir kere tarımsal üretim sanayinin temel hammaddesidir… piyasaları regüle etmek devletin temel görevi.”